Het 9GE-model: van gebeurtenis tot gevolg

Het 9GE-model: van gebeurtenis tot gevolg

Gebeurtenis en gevolg zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Newton heeft dit met zijn derde wet bewezen: actie = reactie. Dit is iets wat we vaak horen: “Tja, als hij x doet, dan is het logisch dat ik op manier y reageer. Dat is nou eenmaal zo, en vervolgens ontstaat daardoor gevolg z.” Dit klinkt aannemelijk, maar we slaan nu wel wat stappen over. Er gebeurt namelijk veel meer voordat een situatie ‘z’ tot gevolg zou hebben. Dit leggen we uit in dit blog aan de hand van het 9GE-model. Het model laat zien welke fases je doorloopt van een gebeurtenis tot je uiteindelijke reactie. Handig als je wenst anders op een bepaalde situatie te reageren. Lees je verder?

GEbeurtenis 

De eerste stap in het 9GE-model. De zon komt op, je komt je bed uit, je merkt dat het brood bijna op is, je vertrekt op tijd naar je werk en je hoort later dat je die lange file net voor bent geweest. Er gebeuren continu allerlei dingen. Grote gebeurtenissen, maar ook veel kleine. Deze gebeurtenissen ervaar je door je zintuigen. Deze helpen je de hele dag om talloze situaties waar te nemen, waar je uiteindelijk op wilt reageren. 

GEdachten

Bij alles wat er gebeurt heb je een gedachte. Je interpreteert de betreffende situatie. Bij zo’n interpretatie spelen eerdere gebeurtenissen vaak onbewust een belangrijke rol. Je denkt hier onbewust en snel na: “heb ik dit al een keer eerder meegemaakt? Hoe ben ik toen met de situatie omgegaan?” 

GEvoel

Sommige gedachten wekken een bepaald gevoel bij je op. Je kunt blij of juist heel verdrietig worden van een bepaalde gedachten. Deze emoties voel je dan ook vaak in je lijf: je voelt je bloed koken of je maag krimpt juist ineen. Maar, deze emoties zijn vaak ook terug te zien in je gezicht en je lichaamshouding. Je gezicht dat bijvoorbeeld betrekt. 

Als gevolg van een gebeurtenis kun je ook een bepaald gevoel krijgen: deze mensen ervaren het dus juist andersom. Om het gevoel te verklaren gaan ze vervolgens denken. Deze situatie komt echter een stuk minder vaak voor. Meestal zijn er eerst gedachten en ontstaat daarna pas een bepaald gevoel. Een ding staat vast: je hoofd en lijf zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Je kunt niet verdrietig zijn als je een brede lach op je gezicht hebt. 

GEdrag 

Je gedrag wordt hoogstwaarschijnlijk getriggerd door een bepaald gevoel. Je beslist vervolgens om iets te gaan doen of om iets juist wel of niet te zeggen. Gedrag is daarnaast ook zichtbaar en dus waarneembaar voor anderen. Dit zien ze natuurlijk als ze er op dat moment bij zijn. Maar, ze kunnen gedrag ook waarnemen als ze er op dat moment niet bij zijn.

Overzicht van het 9GE-model

 Bedacht door Jacqueline de Nood-Paree van De Team-Engineer. 

GEwoonte 

Dit is een tussenstap en is daardoor niet een noodzakelijk onderdeel van het 9GE-model. Gewoonte ontstaat als een bepaald gedrag steeds opnieuw wordt vertoond. Hierdoor is de kans groot dat je op gebeurtenissen die veel op elkaar lijken steeds hetzelfde zal reageren. Dit wordt een patroon waardoor je uiteindelijk niet beter weet. Je hoeft er dan niet meer over na te denken: dingen gaan vanzelf.

GEvolg

Het gedrag dat je vertoont zal uiteindelijk bepaalde gevolgen hebben. Met je gedrag kan je rust creëren, of juist de boel op stelten zetten, en natuurlijk alles wat hier tussenin zit. Let wel: de gevolgen zullen groter worden als je gedrag een gewoonte wordt. Dit zorgt er namelijk voor dat je minder flexibel bent doordat je dingen doet zonder erover na te denken.

GEheugen

In je geheugen worden de gevolgen van een situatie, je gedrag en de gewoonte die hierop volgt, opgeslagen. Hoe goed het wordt opgeslagen hangt af van de hoeveelheid emoties die met betreffende gebeurtenis gepaard gaan: hoe meer emotie hoe beter de gebeurtenis wordt opgeslagen. Zo’n geheugen komt goed van pas op het moment dat er een vergelijkbare gebeurtenis plaatsvindt. Binnen no-time worden de gedachten en gevoelens van de gebeurtenis uit het verleden opgehaald.

GEvaar

Hiermee ontstaat er een gevaar. Is het eerlijk om eenzelfde gebeurtenis op exact dezelfde manier af te handelen? Er is vaak een aspect dat eigenlijk anders is en wat daardoor een andere interpretatie nodig heeft. Men denkt vaak dat die gedachten en gevoelens automatisch zien, maar op dat moment is er wel degelijk een mogelijkheid om op een andere manier te handelen.

GEweten

Je wilt niet op je geweten hebben dat je als een robot reageert. Het belangrijkste, en eigenlijk enige, wat je moet doen om dit te voorkomen is: direct na een gebeurtenis nadenken. Reflecteer de situatie: “Wat roept dit bij me op? Waar is dat op gebaseerd? Kan ik anders naar de situatie kijken?” Het is vooral belangrijk om dit te doen bij situaties waar je negatieve gedachten en gevoelens bij krijgt. Het is immers zonde van je energie, toch?

Voorbeeld

Om het wat concreter te maken volgt hieronder een uitgewerkt voorbeeld van het 9GE-model. De stappen die hiervoor genoemd zijn worden in dit voorbeeld twee keer uitgewerkt. De eerste keer is de oorspronkelijke reactie op een situatie, en daarna wordt een nieuwe reactie genoemd om te laten zien hoe je dat patroon kan doorbreken.

Oorspronkelijke situatie

Gebeurtenis: Een medewerker is over je aan het klagen, hij is het niet eens met je visie.

Gedachten: “Wat doet hij nou ontzettend vervelend. Wat heb ik aan iemand die me nou zo aan het dwarsbomen is?”

Gevoel: “Ik baal hiervan. Wie denkt hij wel dat hij is?”

Gedrag: “Ik ga hem vertellen dat ik hier niet van gediend ben en dat hij maar naar mij moet luisteren.”

Gewoonte: “Dit heb ik vorige week ook al gedaan. Waarom luistert hij niet gewoon?”

Gevolg: Je zult met deze medewerker gebrouilleerd blijven.

Geheugen: “Ik zal dit niet snel vergeten.”

Gevaar: Je zult in dit patroon blijven.

Geweten: Wat heb je hier eigenlijk aan? Hoe kom je hier verder mee?

Nieuwe situatie

Gebeurtenis: Een medewerker is over je aan het klagen, hij is het niet eens met je visie.

Geheugen: “In het verleden liep het ook al zo, erg vervelend want ik doe ontzettend mijn best. Het is lekker makkelijk om naar de baas te schoppen”

Geweten: “Kan ik hier op een andere manier naar kijken?”

Gedachten: “Ik ben ergens wel blij dat hij moppert, dat betekent tenminste dat hij eerlijk is.”

Gevoel: “Het doet elke keer wat met me, misschien moet ik even de wijze zijn en een stap in de zijn richting doen.”

Gedrag: Je maakt een afspraak voor een informeel gesprek dat een paar dagen later plaats zal vinden.

Gevolg: Je hebt eindelijk een goed gesprek gehad en de medewerker voelt zich ook gehoord. Jullie begrijpen nu beiden elkaars frustratie en gaan hier ook allebei mee aan de slag.

(Gewoonte: je gaat zaken vaker op deze manier aanpakken.)

Gevaar: Dat is nu geweken. Je kunt je gedrag aanpassen aan de situatie en ben een veel krachtiger leider.

Samengevat

Het 9GE-model legt uit welke stappen je (onbewust) doorloopt om uiteindelijk te reageren op een bepaalde gebeurtenis. En wat je kunt doen om dit patroon te doorbreken en anders te reageren op bepaalde situaties. Hieruit kunnen we opmaken dat de focus bepaalt waar je heen gaat. Als je alleen op de narigheid focust, dan zal de situatie zeker vervelend blijven. Als je op een oplossing focust, zal deze sneller ontstaan.  

Jacqueline de Nood-Paree heeft het 9GE-model bedacht. Meer weten over haar? Lees dan het interview.

Eerder ook gepubliceerd op de website van De Team-Engineer https://www.de-team-engineer.nl

Over de auteur

Redactie ETAGO

ETAGO brengt praktische kennis, tools en voorbeelden over ondernemen, persoonlijke groei en marketing. Afkomstig van experts die hun kennis en ervaring maximaal willen delen. Met focus op het technische mkb. Ontwikkel jezelf met cursussen, workshops, artikelen en tools om te groeien, inspireer elkaar bij bijeenkomsten bij jou in de buurt en bouw je netwerk met mensen die snappen wat je bezighoudt. Versnel je ontwikkeling met ETAGO!